6-1- اهداف

هدف كاهش پيك توان الكتريكي و صرفه جويي در مصرف انرژي الكتريكي بخش تجاري مي‏باشد . جايگزيني لامپ هاي كم مصرف بجاي لامپ هاي رشته اي ، محدوديت ساعات كار اصناف، اعمال كنترل بر تجهيزات برودتي و سرمايشي و بهبود عملكرد آنها ابزارهاي مناسبي در جهت دستيابي به اهداف مورد نظر خواهد بود . همچنين تشويق مصرف كنندگان به مصرف كم و جابجايي زمان مصرف به كمك اعمال سيستم قيمت گذاري چند تعرفه اي به جاي تك تعرفه اي در بخش تجاري از اهداف ديگر اين بخش مي‏باشد .

6-2 - پتانسيل ها

مقايسه ارقام فراواني واحدهاي عمومي و تجاري نشان مي‏دهد كه هر چند واحدهاي عمومي به طور متوسط مصرف بالاتري را به خود اختصاص مي‏دهند ، ليكن به دليل اينكه واحدهاي تجاري فراواني بالاتري در كل جامعه آماري دارند ، سهم اصلي مصرف را دربر مي‏گيرند. مشتركين تجاري يا اصناف درصد عمده اي از انرژي الكتريكي مصرفي را بخود اختصاص مي‏دهند. سهـم مصـرف اين مشتركيـن از كل مصرف سالانـه در سالهاي اخير مطابق جدول ذيل مي‏باشد.

همانطوري كه ديده مي‏شود تا سال 1377 مصرف كنندگان تجاري قريب به 11 درصد از كل مصرف انرژي الكتريكي كشور را بخود اختصاص داده‏اند . لذا اعمال سياستهاي مناسب مديريت مصرف در اين بخش سهم عمده اي در كاهش مصرف انرژي الكتريكي كشور خواهد داشت . بـا تـوجه بـه آمار و اطلاعات گرد آوري شده مربوط به مشتركين تجاري   ديده مي‏شود كه پتانسيل قابل توجهي در اين بخش براي اعمال روشهاي بهينه سازي مصرف وجود دارد بطوريكه با اعمال روشهاي معمول امكان كاهش پيك بميزان MW 535 مگاوات

طي يك برنامه چهارساله دور از دسترس نمي‏باشد(ترويج استفاده از لامپهاي كم مصرف و اعمال طرح محدوديت ساعت كار اصناف).

جدول 6-1 : سهم مصرف مشتركين تجاري از كل مصرف سالانه كشور

چنانچه سهم روشنايي بخش تجاري را نيز كه حدود 900 مگاوات

از ظرفيت پيك نيروگاهي را اشغال مي‏كند، در نظر بگيريم پتانسيل صرفه جويي بسيار قابل توجه و دستيابي به صرفه جويي قابل حصول خواهد بود. در صورتي كه جايگزيني لامپهاي كم مصرف در بخش تجاري منجر به 20% كاهش توان روشنايي در ساعات پيك گردد ، كاهش توان در كل كشور در ساعات پيك رقمي در حدود

MW

180 مي‏گردد .

تنظيم ساعت كار اصناف سياست ديگري در جهت كاهش مصرف انرژي الكتريكي در زمان پيك بار شبكه مي‏باشد . اين سياست نه تنها صرفه جويي در مصـرف بـرق مي‏باشد بلكه گامي در جهت تقويت نظم اجتماعي مي‏باشد . در حال حاضر اصناف از صبح تا زماني كه مشتري داشته باشند به فعاليت ادامه مي‏دهند لذا يكي از بخشهاي عمده مصرف در زمان پيك مي‏باشند كه در صورت تنظيم ساعت كار و تقيد كليه اصناف به رعايت آن مي‏توان بخش عمده اي از پيك بار را كاهش داد و در مصرف انرژي الكتريكي نيز صرفه جويي كرد.

چون بيشترين سهم مصرف انرژي الكتريكي مشتركين تجاري مربوط به تابستان فرضي مي‏باشد ، مجموع انرژي مصرفي تجاري طي اين دوره را به مقدار 50% بيش از دوره هاي چهار ماهه ديگر سال در نظر مي‏گيريم. بدين مفهوم كه كل انرژي مصرفي سالانه بخش تجاري را به 5/3 سهم تقسيم مي‏كنيم ، 5/1 سهم آن مربوط به چهار ماهه تابستان فرضي و 2 سهم آن متعلق به هشت ماه ديگر سال خواهد بود [7] لذا خواهيم داشت :

Gwh

5567 :

انرژي مصرفي مشتركين تجاري طي سال 78

مشترك 220،805،1 :

تعداد مشتركين تجاري طي سال 78

55/0 :

ضريب بار سالانه

Kwh

3084 :

متوسط انرژي مصرفي سرانه تجاري در سال 78

Mw

1155=(8760*55/0) ÷ 342،567،5 :

پيك بار مصارف تجاري در سال 78

9% = 19255 ÷ 1155 :

سهم پيك بار تجاري از پيك بار كل كشور

Kwh

1323 =5/3 ÷ 5/1 * 3084 :

متوسط انرژي مصرفي سرانه تجاري طي تابستان فرضي

75/0 :

ضريب بار مصارف تجاري در تابستان فرضي

Kw

592/0 =(2976*75/0)÷1323 :

متوسط پيك نيازمصرف هرمشترك تجاري درتابستان فرضي

Kw

355/0 = (60%)*592/0 :

سهم روشنايي وسرمايشي ازمتوسط پيك نيازمصرف هرمشترك تجاري

تعداد كل مشتركين تجاري در سال 78 بالغ بر 1805 هزار مشترك گزارش شده است كه برخي از آنها بصورت شبانه‏روزي فعاليت مي‏كنند . و نيز سهم عمده اي از آنها در ساعات پيك دست از فعاليت مي‏كشند از قبيل شركت هاي دولتي ، بانكها ، مغازه هاي شهرهاي كوچك و بازارهاي سنتي اكثر شهرهاي متوسط و بزرگ كه جمعا" در حدود 40% از كل مشتركين تجاري را شامل مي‏گردند و در ايجاد پيك بار نقشي ندارند .   لذا با كسر اين دو گروه ، مابقي مشتركين تجاري (مشتركين تجاري غير اضطراري ) در ساعات اوج مصرف نيازي به فعاليت ندارند و تعداد آنها در حـدود يك ميليون مشتـرك مي‏گردد كه در صورت تنظيم ساعات كار ، مي‏توانند به شرح زير تاثير عمده اي در كاهش از پيك بار داشته باشند .

براساس محاسبات فوق ، هر مشترك در طول تابستان فرضي به طور متوسط 355/0 كيلووات

توان الكتريكي در ساعات اوج مصرف ، جهت تامين روشنايي و سيستمهاي سرمايشي خود نياز دارد و به ازاء تعطيلي فعاليت هر مشترك تجاري ، حداقل به اندازه 355/0 كيلووات در كاهش از پيك بار موثر خواهد بود . لذا در صورت تنظيم و رعايت ساعت كار اصناف به طور كامل ، مي‏توان محاسبات رابه ازاء 000،000،1 مشترك تجاري غير اضطراري انجام داد كه به صورت زير بالغ بر 355 مگاوات كاهش از پيك حاصل خواهد شد(معادل 84/1% پيك نياز توليد كشور در سال 78 ) .مزيت ديگر اين طرح دستيابي به يك نظم اجتماعي مي‏باشد . همچنين به ازاء يك در هزار كاهش انرژي مصرفي ، در حدود 108 گيگاوات ساعت نيز در انرژي مصرفي صرفه جويي به عمل مي‏آيد . چنانچه قيمت تمام شده انرژي توليدي 165 ريال به ازاء هر كيلوواتساعت و هزينه سرمايه گذاري جديد معادل 6 ميليون ريال به ازاء هر كيلووات (هر كيلووات معادل 600 دلار آمريكا بعلاوه 1.200.000 ريال) منظور شود ، در نهايت مبلغ 2130 ميليارد ريال صرفه اقتصادي عدم سرمايه گذاري و مبلغ 8/17 ميليارد ريال نيز صرفه از كاهش انرژي در سال حاصل خواهد شد . در مجموع طي يك برنامه چهار ساله با اجراي طرح محدوديت اصناف و جايگزيني لامپهاي كم مصرف 535 مگاوات پيك سايي حاصل خواهد شد .

6-3- سر فصلهاي عملكرد در زمينه برنامه هاي صرفه جويي در بخش تجاري

6-3-1 - شناسايي پتانسيلهاي بخش تجاري

-         شناسائي پتانسيل هاي صرفه جويي در بخش تجاري

-         الويت بندي پتانسيلهاي صرفه جويي با تاكيد بر بارهاي روشنايي و سرمايشي

-           تعيين ظرفيت صرفه جويي قابل تحقق براي هر راهكار ( محدوديت ساعت كار اصناف ، ترويج لامپ كم مصرف و )

-           تعيين راهبرد (استراتژي ) نصب كنتورهاي چند تعرفه براي گروههاي مصارف شناسايي شده .

6-3-2 - فرهنگ سازي

-         مشابه فعاليت هاي انجام شده در بخش فرهنگ سازي براي مشتركين خانگي

6-3-3- برنامه هاي اجرايي

1-  نصب كنتورهاي چند تعرفه براي مشتركين شناسايي شده

بخشي از اين فعاليت فرهنگي مي‏باشد كه بايد در كنار ساير فعاليتهاي فرهنگي ديده شوند ، اما بخش ديگري از فعاليتها اجرايي مي‏باشد كه شامل نصب كنتور چند تعرفه براي واحدهاي تجاري پر مصرف مي‏گردد .

2-    محدوديت ساعت كار اصناف

3-    جايگزيني لامپ هاي كم مصرف و پربازده بجاي امپ هاي رشته اي

6-3-4 هزينه ه با توجه به اينكه نيروي انساني مورد نياز براي نصب كنتورهاي چند تعرفه از پرسنل اجرايي داخل شركت برق ها تامين مي‏شود ، لذا هزينه نصب كنتورهاي چند تعرفه در بخش تجاري با توجه به تعداد كنتور مورد نياز و قيمت هر دستگاه كنتور براحتي قابل محاسبه   خواهد بود . تعداد كل مشتركين مشمول دو تعرفه در كشور حدودا“ 000،250 عدد برآورد مي‏شود كه اگر فرض كنيم اين تعداد كنتور بايد بين 16 شركت برق منطقه‏اي تقسيم گردند ، حدوداً به هر شركت كمتر از 16000 كنتور مي‏رسد كه اگر در هر شركت برق روزانه بطور متوسط حدود 50 كنتور توسط 5 گروه كاري نصب گردد ، اين برنامه در طول يكسال قابل انجام خواهد بود . اين امر توسط پرسنل اجرايي شركت برقها بايد اجرا گردد و نياز به كارشناس اضافي ندارد . تنها محدوديت اين طرح در تامين تعداد كنتور مي‏باشد كه   بخشي مي‏تواند در صورت لزوم از خارج تهيه گردد .

اگر بودجه مورد نياز براي خريد هر كنتور حدود 000،250 ريال برآورد شود، بودجه كل مورد نياز عبارت خواهد بود از :

بالاي صفحه