5-1- اهداف

اهداف اين بخش صرفه جويي در انرژي مصرفي و كاهش پيك بار شبكه به كمك روشهاي بهينه سازي مصرف در بخش عمومي شامل ادارات ، سازمانهاي دولتي ، اماكن عمومي و مساجد مي‏باشد . اهم فعاليت در اين زمينه بر جايگزيني لامپهاي رشته اي بكار رفته در ساختمانها و ادارات دولتي و تاسيسات تابعه وزارت نيرو ، مساجد و اماكن عمومي‏ با لامپهاي گازي و كم مصرف و امكان سنجي استفاده از سيستمهاي هوشمند كنترل روشنائي در ساختمانها متمركز شده است .

5-2- پتانسيل ها

بـا تـوجه بـه آمار و اطلاعات گرد آوري شده مربوط به مشتركين عمومي شامل ادارات و سازمانهاي دولتي و اماكن خيريه و مساجد ديده مي‏شود كه پتانسيل قابل توجهي در اين بخشها براي اعمال روشهاي بهينه سازي مصرف وجود دارد . بطوريكه با اعمال روشهاي معمول امكان كاهش پيك به ميزان بيش از MW 135 و كاهش مصرف انرژي به ميزان تقريبي Kwh 108 × 5 دور از دسترس نمي‏باشد . آمار و اطلاعات نشان مي‏دهند كه در ساختمانهاي تابعه وزارت نيرو با در نظر گرفتن لامپهاي بكار رفته در محوطه ساختمانها كه عمدتاً در شبها روشن مي‏باشند حداقل بيش از 000 ، 100 عدد لامپ رشته اي 100 واتي مورد استفاده مي‏باشند و با توجه به ، عنايت كمتر ساير ادارات دولتي و نيز تعداد بيشتر مجموع ساختمانهاي ديگر ادارات در مقايسه با وزارت نيرو ، اين حجم بالغ بر 000 ، 000 ، 1 لامپ رشته اي براي ديگر سازمانهاي دولتي مي‏گردد . اين پتانسيلها به تفكيك شامل سر فصلهاي زير مي‏باشند :

5-2-1- جايگزيني لامپهاي رشته اي با لامپهاي گازي در ساختمانهاي تابعه وزارت نيرو

با جايگزينـي تعـداد 000 , 100 لامـپ رشته اي با لامپهاي گازي 35 وات اگر ضريب همزماني استفاده در ساعت پيك 50% فرض شود مقادير زير صرفه جويي خواهد شد :

كاهش پيك MW 25/3 = W 000 ، 250 ، 3 = 50% * (35-100 ) * 000 ، 100

و با احتساب 12 ساعت كاركرد بطور متوسط در شبانه روز ميزان صرفه جويي انرژي در سال عبارت خواهد بود از (روزهاي استفاده ساليانه 300 روز فرض مي‏شود) :

KWh 000 ، 700 ، 11 = MWh 11700 = 300* 12* 25/3

5-2-2- جايگزيني لامپهاي گازي به جاي لامپهاي رشته اي در ديگر سازمانهاي دولتي

بـه نظـر مي‏رســد آمـار لامـپهـاي رشتـه اي بكـار رفتـه در سطــح كليـه ادارات و مـوسـسات دولتـي بيـش از 10 بـرابـر سـاختمـانهاي تابعه وزارت نيرو مي‏باشد . لذا به حداقل 000 ، 000 ،1 لامپ گازي 35 وات نياز خواهد بود و لذا بودجه مورد نياز برابر است با :

ريال 000 ، 000 ، 000 ، 60 = 1.000.000 * 60.000

اثر بخشي براي وزارت نيرو عمدتاً كاهش پيك مي‏باشد و حتي اگر ضريب همزماني 4/1 منظور گردد خواهيم داشت :

كاهش پيك بار با ضريب همزماني 4/1 MW 16 = W 000 ، 250 ، 16 = 4/1 * (35-100 ) 000 ، 000 ، 1

و كاهش پيك با ضريب همزماني 2/1 برابر خواهد بود ب MW 32 .

5-2-3- جايگزيني لامپهاي كم مصرف در مساجد و اماكن خيريه :

بر اسـاس مطـالعـات انجام شده تعداد لامپ كم مصرف مورد نياز در سطح كشور براي اين منظور حدود 000 ، 900 عدد برآورد مي‏گردد كه نياز به هزينه سرمايه اوليه اي معادل حدوداً 000،000،000،27 ريال دارد . زمان مورد نياز براي اجرا حداكثر يكسال برآورد مي‏شود . طبق مطالعات انجام شده براي استـان خـراسان اين جايگزيني منجر به بالغ بر‌ 8 مگاوات كاهش ظرفيت نصب شده نيروگاهي مي‏شود كه در مقايسه با انرژي مصرفي استان خراسان كه حدوداً 8 درصد كل انرژي مصرفي كشور را بخود اختصاص مي‏دهد ، اگر اين عدد براي مساجد نيز مبنا قرار داده شود ، كل كاهش توان در سطح كشور معادل MW 100 مي‏گردد .

اين در حالي است كه بايد توجه نمائيم عمده مصرف مساجد معمولاً در ساعات شب و زمان نماز مغرب و عشا مي‏باشد كه همزمان با ساعات اوج مصرف است و با اين روش ميزان اثر بخشي از جهت پيك عبارتست از :

كاهش سرمايه گذاري ريال 11 10 * 6 = ( وات/ريال 6000 ) * 000 ، 000 ، 100

ضمن اينكه اين امر باعث كاهش مصرف انرژي در بخشي مي‏گردد كه بهاي پرداختي به ازاء هر كيلووات ساعت آن كمتر از 30 ريال مي‏باشد .

5-3-سرفصل هاي عملكرد در زمينه صرفه جويي در بخش عمومي

5-3-1 - شناسايي

-         تعيين پتانسيلهاي صرفه جويي براساس آمارهاي موجود

-           اولويت بندي پتانسليهاي صرفه جويي و تعيين ظرفيت صرفه جويي قابل تحقق براي هر راهكار

-         اولويت بندي مشتركين عمومي بر اساس ميزان مصرف به منظور پياده سازي راهكاره

-        تعيين راهبرد ( استراتژي ) نصب كنتورهاي چند تعرفه براي گروههاي مصرف شناسايي شده

-          امكان سنجي استفاده از سيستمهاي كنترل روشنايي در ساختمانها (

نصب حساسگر حضور در ساعاتي كه كسي در مكان حضور ندارد)

5-3-2 - فرهنگ سازي

- توجيه و آشنا سازي مديران ادارات و سازمانهاي دولتي و متوليان اماكن عمومي نسبت به مساله مديريت مصرف

-         انجام فعاليتهاي فرهنگي و تدوين استانداردهاي روشنائي براي اماكن عمومي

-         فراهم سازي چارچوب تمهيدات قانوني جهت همكاري ساير ارگانها با طرح

-       ترويج فرهنگ نظافت ادواري لوازم روشنايي

5-3-3 - فعاليتهاي اجرايي

جايگزيني لامپهاي رشته اي با لامپهاي گازي در ساختمانهاي تابعه وزارت نيرو :

هدف از اين فعاليت اجرايي ، جايگزيني كليه لامپهاي رشته اي بكار رفته در ساختمانها و تاسيسات تابعه وزارت نيرو مي‏باشد . در اين طرح ابتدا تعداد لامپهاي رشته اي بكار رفته در ساختمانهاي تابعه وزارت نيرو برآورد مي‏شود و در مرحله دوم امكان جايگزيني با لامپهاي گازي w 35 بررسي و تصميم گيري لازم اتخاذ مي‏گردد . در مرحله سوم لامپهاي مذكور خريداري و جايگزين مي‏شوند . مدت زمان اجراي اين طرح حداكثر سه ماه پس از ابلاغ طرح مي‏باشد .

براي اين فعاليت از نيروي انساني شاغل در وزارت نيـرو استفـاده مي‏شود و براي هر شهرستان نيروي لازم عبارتست از : يكنفر كارشناس براي برآورد اوليه و ارائه طرح در مدت حداكثر 15 روز و پرسنل خدماتي كه كار نصب و تعويض را در شرايط طبيعي نيز بعهده دارند .

- جايگزيني لامپهاي رشته اي با لامپهاي گازي در ديگر سازمانهاي دولتي :

مشابـه عملكرد مذكور براي وزارت نيرو مي‏باشد. حجم فيزيكي مورد نياز براي انجام اين عمليات نيز ناچيز مي‏باشد و اگر بخشنامه دولتي صادر گردد توسط پرسنل موجود در سازمانها قابل اجرا مي‏باشد . در اين بخش بهتر است موسسات تابعه وزارت نيرو در شهرستانها به موسسات تابعه ساير وزارتخانه ها ياري رسانند. زمان مورد نياز براي اجرا ، يك سال برآورد مي‏گردد.

- جايگزيني لامپهاي كم مصرف در مساجد و اماكن خيريه :

استفاده و جايگزيني لامپهاي كم مصرف به جاي لامپهاي رشته اي و شمعي در مساجد ، طبق مطالعات انجام شده مي‏تواند يكي از راههاي موثر كاهش پيك باشد . فعاليت مذكور اجرايي بوده و شامل ترويج و تبليغ فرهنگي و كمك گرفتن از ائمه جماعات براي اجرايي شدن مي‏باشد در اين بخش چون استفاده كنندگان با اسراف مخالف مي‏باشند و از بعد مذهبي اسراف را بد مي‏دانند بطور جدي‏تري مي‏توان كار كرد. در ايـن پــروژه لامپهــاي رشتـه اي با لامپهـاي كم مصرف تعـويـض مي‏گردند . براي اين فعاليت يك نفر از كارشناسان شركت كه در بخش روابط عمومي و يا مديريت مصرف مشغول بكار مي‏باشند كار تبليغ ، هماهنگي و كمك به اجراي طرح را در هر شهرستان بعهده خواهد داشت . بديهي است در مراكز استانها و شهرستانهاي بزرگ احتمالاً مي‏توان از چند كارشناس استفاده نمود. محدوديت اين فعاليت اجرايي تامين تعداد لامپ مورد نياز و كار فرهنـگي لازم مي‏باشد كه به نظر مي‏رسد هر دو براحتي حل گردند .

5-3-4 هزينه ها

-جايگزيني لامپهاي رشته اي با لامپهاي گازي در ساختمانهاي تابعه وزارت نيرو :

ميزان صرفه جويي ريالي حاصل از اجراي اين طرح بصورت زير خواهد بود :

با توجه به پتانسيلهاي كاهش ذكر شده در بخش 5-2-1 ، كاهش سرمايه گذاري در نتيجه كاهش پيك (هر كيلووات معادل 600 دلار + 000 ، 200 ، 1 ريال) عبارتست از :

ريال 000 ، 000 ، 500 ، 19 = KW 3250 * ( 1200000 + 8000* 600 )

صرفه جويي ساليانه در انرژي (هر كيلووات ساعت 75 ريال )

ريال 000 ، 500 ، 877 = 75* 000 ، 700 ، 11

با تـوجه به حجم كم فعاليت بودجه مورد نياز ناچيز مي‏باشد.   اگر پيـش بينـي گردد كـه با احتساب لامپهاي رشته اي موجود در محوطه ها ، سرويسها تاسيسات ساختمانهاي تابعه (شامل: برق ، آب ، فاضلاب) تعداد لامپهاي مورد نياز در سطح كشور حدود 000،100

لامپ باشد و اگر قيمت هر لامپ 000،60 ريال برآورد شود بودجه اوليه مورد نياز براي كل كشور عبارت خواهد بود از :

   000،000،000،6 = 000،60 * 000،100

لازم به ذكـر است كـه نيـاز بـه تعويض لامپهاي رشته اي بطور متوسط در هر سال 4 بار مي‏باشد ولي لامپهاي گازي مذكور هر 5/3 سال يكبار تعويض مي‏گردند . نيروي انساني مورد نياز در هر شهرستان از بين كاركنان شاغل در صنعت برق تعيين مي‏شوند و هزينه اضافي با توجه به حجم كم فعاليت بر وزارت نيرو تحميل نمي‏نمايد . ضمن اينكه اين امر باعث صرفه جويي در نفر ساعت مورد نياز براي تعويض مداوم مي‏گردد . بطوريكه اگر زمان تعويض هر 000،14 ساعت يكبار براي لامپهاي گازي باشد و براي لامپهاي رشته اي هر 1000 ساعت يكبار باشد و زمان تعويض هر لامپ 15 دقيقه فرض شود ، براي لامپهاي رشته اي در طول سال 000،100 نفر ساعت                (000،100 = ساعت 4/1 * بار 4 * 000،100 ) و براي لامپهاي گازي در طول سال 7142 نفرساعت   (7142= ساعت 4/1 * بار 14/4 * 000،100)   خواهد گرديد. بنابراين اگر هزينه هر نفر ساعت لازم براي تعويض لامپ 3000 ريال فرض شود صرفه جويي در بخش نيروي انساني به ازاء هر سال عبارت است از :

ريال 000 ، 574 ، 278 = 3000 * (7142- 000 ، 100 )

در نتيجه كاهش هزينه كل ساليانه عبارت است از :

ريال 000 ، 074 ، 156 ، 1 = 000 ، 574 ، 278 + 000 ، 500 ، 877

اگر قيمت لامپهاي گازي 000 ،60 ريال و قيمت لامپهاي رشته اي w 100 مبلغ 3000 ريال باشد تفاوت قيمت لامپها به ازاء هر سال و يا 4000 ساعت بهره برداري عبارت است از :

ريال 000 ، 000 ،514   = (000 ، 100 * 3000 * 4 ) – ( 14000 / 4000 * 000 ، 000 ، 000 ، 6 )

كه مبلغ مذكور كمتر از كاهش هزينه كل ساليانه مي‏باشد ضمن اينكه صرفه جويي حاصل از كاهش پيك نيز اضافه مي‏شود .

-جايگزيني لامپهاي رشته اي با لامپهاي گازي در ديگر سازمانهاي دولتي :   

بنظر مي‏رسد آمار در سطح كليه ادارات و موسسات دولتي بيـش از 10 برابـر ساختمانهـاي تابعـه وزارت نيرو مي‏باشد . لـذا بـه حداقل 000،000،1   لامـپ گازي w 35 نيـاز خواهـد بود و لـذا بـودجه مـورد نيـاز برابر است با :

ريال 000،000،000،60 = 10 *000،000،000،6

چنانچه مقايسه اقتصادي گردد ، مشاهده مي‏گردد كه در اين حالت اگر چه از جهت كاهش مصرف انرژي سودي عايد وزارت نيرو نمي‏گردد ولي با توجه به اثر گذاري روي پيك بهتر است سازمانهاي دولتي را ياري نمود و بهر حال براي ادارات قابل توصيه مي‏باشد كـه هزينـه پرداختـي توسط كاهش مصـرف انـرژي جبـران مي‏گردد و لذا مي‏تواند از محل منابع داخلي ديگر وزارتخانه‏ها تامين گردد.

- جايگزيني لامپهاي كم مصرف در مساجد و اماكن خيريه :

بر اساس مطالعات انجام شده ، تعداد لامپ كم مصرف مورد نياز در سطح كشور براي اين منظور حدود 900.000

عدد برآورد مي‏گردد كه نياز به هـزينه سرمايـه‏اي اوليه‏اي معـادل حدود   27 ميليارد ريال   دارد. مبالغ فوق را مي‏توان براي مكانهايي كه امكان مالي دارند از گردانندگان مساجد دريافت نمود و در بقيه مناطق بصورت وام پرداخت و بازپرداخت آن را از طريق قبوض ارسالي تقسيط نمود. اين وامها ميتوانند از محل اعتبارات بهينه سازي تامين گردند .

بالاي صفحه